Actuele berichten
Onderzoek na onverklaard overlijden minderjarigen
27 december 2009
DEN HAAG – De overheid wil vanaf 1 januari 2010 artsen verplichten de gemeentelijk lijkschouwer te waarschuwen als een minderjarig kind onverwacht overlijdt en er geen duidelijkheid is over de doodsoorzaak. Dat gebeurt op grond van de gewijzigde Wet op de Lijkbezorging, die begin juni 2009 het parlement is gepasseerd. De wetswijziging maakt de weg vrij voor een niet-justitieel, medisch onderzoek naar de doodsoorzaak zonder dat daarvoor toestemming nodig is van ouders. De KNMG (Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst) heeft vlak voor kerst protest aangetekend, omdat de betrokken artsenverenigingen niet gereed zouden zijn om het verplichte postmortale onderzoek uit te voeren.
Een commissie van de KNMG (Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst) is al ruim een half jaar bezig met de uitwerking van de zogeheten NODO-procedure (van Nader Onderzoek Doodsoorzaak), maar zegt nu meer tijd nodig te hebben. De onderzoeksteams van kinderartsen en – pathologen zijn nog niet geformeerd en het is volgens de artsenorganisatie nu onduidelijk wat de lijkschouwer te doen staat. Zij spreekt de vrees uit dat er vaker dan nodig een door justitie gelast onderzoek zal volgen.
De verplichting tot postmortaal onderzoek kon pas worden vastgelegd, nadat Kamerleden die er meer inzicht in gevolgen van kindermishandeling van verwachten, daar al meer dan tien jaar op hadden aangedrongen. Medische beroepsgroepen en de ministeries van Justitie, Volksgezondheid en Binnenlandse Zaken echter hadden vele jaren nodig om het eens te worden over een aanvaardbare procedure.
Als een arts bij vaststellen van overlijden niet kan zeggen of de oorzaak natuurlijk of onnatuurlijk is, wordt hij voortaan verplicht tot overleg met een forensisch arts (de lijkschouwer). Kan ook deze geen verklaring vinden, dan dient een postmortaal onderzoek te volgen door een gespecialiseerd medisch team, indien nodig met inbegrip van sectie. Dat onderzoek is in beginsel niet afhankelijk van de instemming van de ouders.
Tot nog toe is met name sectie zonder toestemming van de ouders alleen mogelijk op last van de justitie. Na 1 januari 2010 kan een gerechtelijk onderzoek alleen worden ingesteld als enig vermoeden rijst van een misdrijf.
Stichting Wiegedood heeft altijd benadrukt dat een standaardprocedure zou kunnen leiden tot verhoging van kwaliteit en kwantiteit van de uitkomsten van het pediatrisch en post mortaal onderzoek van onverwacht overleden baby's. Tegelijkertijd heeft zij gewezen op het belang van zorgvuldige omgang met getroffen ouders. In de nieuwe procedure wordt ruime aandacht besteed aan het empathisch benaderen en informeren van de nabestaanden.
Alle betrokkenen bij wiegendood - in de eerste plaats de getroffen ouders, maar ook artsen - zijn uiteindelijk het meest gebaat bij een zorgvuldig en volledig onderzoek naar de oorzaak van het overlijden. Een wettelijk verplichte standaardprocedure tot een in eerste instantie medisch onderzoek kan duidelijkheid scheppen en tevens voorkomen dat onnodige bemoeienis van politie en justitie extra belasting meebrengt voor nabestaanden.


