Actuele berichten
Affaire gifcontainers sleept zich voort
Geactualiseerd: 6 juni 2009
NOORDEN – Opnieuw zijn in Rotterdam twee containers ontdekt met gifgas, dat ditmaal was doorgedrongen in voor baby’s bestemde medicijnen. De inspectie van VROM (ministerie van milieu) had ze gemist, maar de importeur greep in en liet de lading vernietigen.
De onrust over de invloed die uitdamping van in potentie dodelijke giffen kan hebben op de gezondheid, in het bijzonder wanneer het gaat om zuigelingen, ontstond al in 2000. Ondanks Kamervragen, aandringen op onderzoek en maatregelen door diverse instanties en aanhoudende media-aandacht heeft het ministerie van VROM sindsdien geen kans gezien het begassen van containers onder controle te krijgen. Tijdelijk werd vorig jaar iets scherper gecontroleerd. Op 1 maart van dit jaar kondigde de minister in het tv-programma Zembla strengere voorschriften aan voor bedrijven die begaste containers ontvangen. Op een in februari tot minister Cramer gericht verzoek van de stichting om opdracht te geven tot hernieuwd onderzoek naar de gezondheidsrisico’s is geen reactie gekomen.
Het totnogtoe in Nederland verrichte onderzoek naar de invloed van gifgasrestanten in diverse artikelen die in containers ons land binnenkomen, is volstrekt onvoldoende om verantwoorde conclusies te kunnen trekken over de risico’s voor consumenten. Geruststellende conclusies van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat in 2007 twee producten – een matras en een paar schoenen – testte, zijn niet onderbouwd. In veelvoud en degelijker uitgevoerde Duitse tests wijzen op ernstige gezondheidsrisico’s voor consumenten.
Al enkele jaren adviseert de stichting consumenten om geen geïmporteerde babyartikelen (van vooral Chinese makelij) te kopen zolang niet onomstotelijk wordt aangetoond en gegarandeerd dat zij vrij zijn van voor baby’s gevaarlijke stoffen. Deze waarschuwing geldt in het bijzonder voor matrassen en kleding, waar baby’s intensief en langdurig mee in aanraking komen.
Na enkele gifschandalen hebben producerende landen maatregelen getroffen tegen de verwerking van giftige stoffen tijdens de productie van kleding en speelgoed, maar het fumigeren (begassen) van containers met levensgevaarlijke insectenbestrijdingsmiddelen gaat onverminderd door. Dat gebeurt in vele landen die naar de Europese Unie exporteren. Zeecontainers komen in zo groten getale Nederland binnen dat een waterdichte controle op de aanwezigheid van gifstoffen onmogelijk is. Slechts een fractie kan steekproefsgewijs door de Inspectie Milieuhygiëne van VROM worden nagelopen.
Bij aankomst in Europa dienen de containers te worden ontgast om risico’s voor havenwerkers te voorkomen. Soms gaat dat mis. In Nederland en Duitsland hebben verscheidene werknemers ernstige gezondheidsschade opgelopen. Ook na ontgassing echter blijven residuen van de gebruikte middelen achter in allerlei producten (meubelen, kleding, matrassen, medicijnen, voedingsmiddelen, speelgoed). Verpakkingen blijken de penetratie van de giffen niet tegen te houden. Eenmaal opgenomen staan de goederen de gifresten moeizaam, traag en niet volledig af. Het laatste geldt bij voorbeeld voor matrasjes van kunststof, die volgens deskundigen (toxicologen) vele maanden restanten zullen uitdampen. Gevreesd wordt dat dit op termijn tot ernstige gezondheidsschade kan leiden. Baby's lopen extra verhoogd risico, omdat zij met hun nog niet volledig ontwikkelde zenuwstelsel en relatief groter huidoppervlak veel kwetsbaarder zijn dan volwassenen.
Ook na ontgassing echter blijven residuen van de gebruikte middelen achter in allerlei producten (meubelen, kleding, matrassen, medicijnen, voedingsmiddelen, speelgoed). Verpakkingen blijken de penetratie van de giffen niet tegen te houden. Eenmaal opgenomen staan de goederen de gifresten moeizaam, traag en niet volledig af. Het laatste geldt bij voorbeeld voor matrasjes van kunststof, die volgens deskundigen vele maanden restanten zullen uitdampen. Gevreesd wordt dat dit op termijn tot ernstige gezondheidsschade kan leiden. Baby's lopen extra verhoogd risico, omdat zij met hun nog niet volledig ontwikkelde zenuwstelsel en relatief groter huidoppervlak veel kwetsbaarder zijn dan volwassenen.
In het Verre Oosten, i.c. in China en Japan, worden containers o.m. behandeld met methylbromide (dat o.m. ook de ozonlaag aantast en dat Europa het liefst zou uitbannen), met fosforwaterstof en met 1,2 dichloorethaan, dat als kankerverwekkend wordt beschouwd. Ook wordt soms het in Nederland niet toegelaten sulfurfluoride gebruikt. Soms duiken nieuwe middelen op. Houtaantastende insecten zijn ook te doden door oververhitting, maar dat is een relatief ingewikkelde en kostbare methode.
Alleen de Nederlandse overheid en de Europese Unie kunnen lacunes in de wetgeving dichten en falende controlesystemen verbeteren. Van leveranciers en importeurs kan worden verlangd dat zij op basis van extra testen kunnen garanderen dat hun producten veilig zijn.


