JAARVERSLAG 2001

INLEIDING
De belangrijkste wapenfeiten van 2001 zijn de ingebruikneming van een website en het tot stand komen van een op basis van praktijkervaring enigszins bijgestelde heruitgave van de preventiefolder Laat uw baby Veilig Slapen, alsmede het herdrukken van de tweetalige versies Turks/Nederlands en Marokkaans/Nederlands. De omzet van preventiefolders steeg opmerkelijk en ook de overige voorlichtingsactiviteiten namen, mede onder invloed van de website, flink toe. Dat en het wegvallen van externe boekhouding en facturering van de folderdistributie leidde tot een aanzienlijke toeneming van het secretariaatswerk.

Aansluitend op de verslagperiode publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek de definitieve incidentie van het jaar 2000: Op 206.619 levendgeborenen deden zich 25 gevallen voor van SIDS (sudden infant death syndrome = wiegendood). Dat betekent een incidentie van 0.12 promille. Een stapje voorwaarts t.o.v. 1999 met: 200.445 levendgeborenen, 27 baby’s <1 jaar, 0.13 promille). Echter: de nauw aan SIDS/Wiegendood grenzende categorieën vertoonden enige stijging, zodat er sprake is van verschuiving, zij het dat de totale zuigelingensterfte in 2001 daalde tot 5,1 pro mille (in 2000: 5,2). Het stichtingsbestuur blijft ervan overtuigd dat de mogelijkheden tot verder terugdringen van de wiegendoodincidentie nog niet zijn ingeput en dat het Nederlandse voorbeeld nog veel landen kan inspireren.

De stichting financierde dit jaar het door bestuurslid dr. L’Hoir geleide onderzoek naar de relatie borstvoeding-fopspeen, het onder leiding van dr. H. Wierenga verrichtte pilot-onderzoek naar scheefhoofdigheid en de activiteiten van de de veldonderzoeksgroep Landelijke Werkgroep Wiegendood.

Financieel was er sprake van herstel van de reserve, dank zij hoger dan begroot uitvallende inkomsten enerzijds en handhaving van een uiterst laag kostenniveau anderzijds. Met de oudervereniging werd overeenstemming bereikt over herstel van de structurele financiële ondersteuning, waaraan tot voldoening van het bestuur tegen het einde van het jaar daadwerkelijk invulling werd gegeven.

Veel dank is het bestuur verschuldigd aan de sponsors en donateurs van de stichting. Zij maakten onder meer het (her)drukken mogelijk van de drie edities van de preventiefolders en het bouwen van de website. Bovendien schiepen zij de ruimte voor het tot stand brengen van een Engelstalige editie van Veilig Slapen, die naar verwachting begin 2002 zal verschijnen. Ook de onderzoeksfondsen werden gevuld door externe bijdragen.

ACTIVITEITEN
De afzet van de preventiefolders vertoonde een opmerkelijke groei: Van de Nederlandstalige Veilig Slapen werden rond 170.000 exemplaren verspreid tegen 120.000 stuks in 2000. De omzet van de twee tweetalige versies Turks/Nederlands en Marokkaans/Nederlands steeg ook, tot respectievelijk 10.000 (8.000) en 9.500 (6.500) exemplaren. Alle genoemde versies plus de Engelstalige zijn sinds medio het jaar ook op internet te lezen.
De preventiefolders worden vanuit een extern magazijn gedistribueerd; het secretariaat echter moest tegen het einde van de zomer de boekhouding en facturering overnemen. Daarnaast verzorgde het secretariaat ruim 200 kleinere bestellingen en verwerkte het meer dan 160 schriftelijke en mondelinge informatieverzoeken van uiteenlopende aard, afkomstig van medici, het beroepsveld, studenten, kinderopvang en particulieren.
Diverse informatieve publikaties werden in de loop van het jaar geactualiseerd of vernieuwd. Dat gold in het bijzonder het voorbeeld-protocol voor kinderopvang en de toelichting voor ouders op post-mortaal onderzoek.

Voornaamste aanwinst voor de preventievoorlichting was ongetwijfeld de website, bereikbaar onder de domeinnamen www.wiegendood.nl en www.wiegedood.nl, die op 21 april operationeel werd. Tot het einde van het jaar werd de site gestaag uitgebouwd, een proces dat ook komend jaar zal doorgaan. Bouw en exploitatie konden met bescheiden middelen worden gerealiseerd. Dat was geheel te danken aan de belangeloze inzet van vormgever, tekstschrijver en informatietechnicus. Het resultaat biedt een laagdrempelig, breed en actueel overzicht van de stand van preventie en onderzoek, behalve in het Nederlands, met een Engelse, een Turkse en een Marokkaans-Arabische pagina.
Tijdens de congresdag 100 Jaar Ouder- en Kindzorg op 9 november werd een kraam gedeeld met het Wilhelmina Kinderziekenhuis dat aandacht vroeg voor het onderzoeksproject Huilbaby’s en inbakeren. Behalve dat de preventiefolders nog eens onder de aandacht werden gebracht van het beroepsveld, werd door middel van van speciaal vervaardigde posters vooral de website gepromoot als snel en betrouwbaar informatiekanaal.

Onder leiding van bestuurslid L’Hoir werd gedurende het hele jaar gewerkt aan een pilotstudie naar de relatie ‘fopspeen en borstvoeding’, waarvoor de stichting een fonds beheert. Zij en bestuurslid Kuis, beiden verbonden aan het Wilhelmina Kinderziekenhuis te Utrecht, alsmede bestuurslid Engelberts coördineren het door Zorg Onderzoek Nederland gefinancierde ‘landelijke onderzoek naar de effectiviteit van verschillende interventies bij baby’s die excessief huilen’, dat naar verwachting ook gedurende het hele jaar 2002 zal voortgaan. L’Hoir werkte ook mee aan de voorlopige richtlijn inzake inbakeren van het Landelijk Centrum Ouder- en Kindzorg, die begin 2001 het licht zag.
Ter voorbereiding op een groot onderzoek naar incidentie en omvang van scheefhoofdigheid (plagiocephalie) werd in de voorzomer onder supervisie van dr. H. Wierenga een pilot-onderzoek gedaan, dat financieel onder beheer van de stichting werd gebracht. De uitkomst bevestigde de indruk dat het verschijnsel lijkt toe te nemen en meer (preventieve) aandacht verdient. De stichting, die daar in het kader van haar preventievoorlichting reeds op attendeerde, besteedde er vlak na het afsluiten van dit jaar extra aandacht aan d.m.v. een persbericht en een bericht op de website.

Tegen het einde van het jaar verwierf bestuurslid Mulder subsidie voor een voorstudie naar ALTE (Apparent Life Threatening Event). Het uiteindelijke doel is om te komen tot zogeheten evidence based richtlijnen voor diagnostiek en behandeling.
Mits de daarvoor benodigde fondsen kunnen worden gevonden wil het bestuur in 2002 een vervolg initiëren op de door TNO Preventie en Onderzoek uitgevoerde ‘peiling risicofactoren 1999’. Inzicht in de implementatie stelt de stichting in staat de aanbevelingen tot preventie zo actueel mogelijk te houden.

In april opende bestuurslid dr. M.P. L’Hoir het jaarcongres van de Amerikaanse koepelorganisatie SIDS Alliance te Chicago. Met haar rede beoogde zij de Amerikanen te informeren over de succesvolle Nederlandse preventie-aanpak. In oktober verzorgde zij een inhoudelijke bijdrage bij aan het tweejaarlijkse congres van de European Society for the Study and Prevention of Infant Death (ESPID) te Istanbul.
Diverse bestuursleden van de stichting hielden in de loop van het jaar inleidingen voor academische opleidingen, artsen en kraamverzorgenden. In Londen informeerde zij de Foundation for the Study of Infant Death van de Nederlandse bevindingen en ervaringen inzake het gebruik van een babyslaapzak.

Twee bestuursleden participeerden in de Landelijke Werkgroep Wiegendood (LWW), die zich sinds najaar 1996 toelegt op het registreren van wiegendoodgevallen en die dit jaar wederom door de stichting werd gefinancierd. Leden van de werkgroep werkten op basis van de inmiddels vergaarde gegevens aan de voorbereiding van enkele wetenschappelijke publicaties die naar verwachting in 2002 ruime aandacht zullen trekken.

Nauwe samenwerking met de stichting Consument & Veiligheid te Amsterdam leidde tot mederedigeren van verscheidene publicaties van deze organisatie en van derden. Na oriënterende besprekingen bij TNO Textiel werd een gezamenlijke poging ondernomen om te komen tot ontwikkeling van een Europese normstelling voor babydekens, maar dat leidde vooralsnog niet tot resultaat.
Dat de voorlichting over babyartikelen een hoge prioriteit verdient, bleek uit de vele vragen die op dat gebied worden gesteld. Ook dit jaar werd enkele malen geconstateerd dat op de markt producten verschijnen, waaraan door fabrikanten niet-onderbouwde veiligheidsclaims worden gehecht of waarvan de veiligheid zelfs twijfelachtig mag worden genoemd. Positief resultaat had het verzoek aan een ziektekostenverzekeraar om de uitreiking van zogeheten stabilisatiekussentjes in een pakket aan jonge ouders te staken.

Tweemaal formuleerde het bestuur een standpunt, respectievelijk een advies, over het rapport Richtlijnen na het overlijden van Minderjarigen. Het oordeel werd kenbaar gemaakt aan de specialisten van alle partijen in de Tweede Kamer, het t.a.v. voorgenomen wetgeving coördinerende Ministerie van Justitie en de onderzoeker/samensteller van het rapport. Begin december woonde de secretaris in Londen een door de Engelse Foundation for the Study of Infant Death belegde studiedag over dit onderwerp bij.

Het secretariaat stak veel energie in het opstellen van een aanvraag voor een zogeheten voor kleine en beginnende goede doelen ontworpen Verklaring van Geen Bezwaar van het Centraal Bureau Fondsenwerving, die ook een keurmerk beheert voor grotere organisaties. Deze verklaring was vereist om te kunnen meedoen aan de actie CoinsforCare, een inzameling van door de euro onbruikbaar wordend buitenlands kleingeld t.b.v. goede doelen. Tot teleurstelling van het bestuur bleek de procedure dermate ingewikkeld en tijdrovend te zijn dat de termijn net niet werd gehaald. Overigens was het CBF er bij het afsluiten van het jaar, ruim een half jaar na indiening en storting van de kosten ad f 1.500, nog niet in geslaagd tot een beoordeling te komen.

PUBLICITEIT
De bestuursleden Engelberts en L’Hoir publiceerden in het Tijdschrift voor Verloskundigen over speen- en tepelverwarring. Met Consument en Veiligheid werd een dubbelpagina gedeeld in de Kraamagenda 2001.
Van de ontwikkelingen bij de stichting werd regelmatig verslag gedaan in De Praatpaal, het kwartaalblad van de Vereniging Ouders van Wiegedoodkinderen. Er werd meegewerkt aan of commentaar verstrekt t.b.v. verscheidene dagbladartikelen en publicaties in onder meer de publiekstijdschriften Ouders van Nu, Margriet, de vak- en special interestbladen Kraamzorg, Apotheek & Gezin. Via het blad Kinderopvang werd geattendeerd op het voorbeeld-protocol voor kinderopvang. In een persbericht werd de opening van de website gemeld.
Informatie van de stichting werd opgenomen door OKZ-Perspectief, het kaderblad van het Landelijk Centrum Ouder en Kindzorg, en door diverse op professionals gerichte boeken en periodieken. In twee artikelen werd verslag gedaan van de Nederlandse situatie in het internationaal verspreide SIDS International News.

FINANCIËN
De financiën ontwikkelden zich in 2001 bevredigend. Het begrotingsoverschot - in 2000 was er nog een fors tekort - werd toegevoegd aan de reserve, die kon worden hersteld tot het niveau dat de continuïteit van de stichtingsactiviteiten bijna twee jaar veilig stelt. De structurele uitgaven namen slechts licht toe, dank zij de mogelijkheid de secretariaatskosten op het niveau van voorgaande jaren te houden.

VNU Tijdschriften, inmiddels Sanoma Uitgevers, sponsorde begin dit jaar in natura met (her)drukken van hoge oplagen (respectievelijk 300.000 en tweemaal 25.000 stuks) van de drie edities van de preventiefolders. Daarmee is deze activiteit tot einde 2002 veilig gesteld. De Ronde Tafel Mark en Weerijs te Breda liet haar oprichting gepaard gaan met fundraising t.b.v. de website; de domeinnamen werden om niet door R. van der Salm, lid van de tafelronde, aan de stichting overgedragen. Het resultaat van de fondswerving ad f 9.587,50 en technische ondersteuning in natura door de firma Eurite Communications Group te Wilnis waren tezamen voldoende voor de bouw en enkele jaren exploitatie van de site.
Substantiële donaties ontving de stichting van uitvaartverzekeraar Yarden Holding, voorheen NUVA (f 5.000), het kinderdagverblijf Jolie te Utrecht (f 4.568,24); NN (f 1.000 en 3.000); producent van allergeenvrije producten Sanalife BV te Lelystad (f 1.000) en de British School of Amsterdam (f 545). Specifiek voor onderzoek doneerde dr. H. Wierenga (f 6.000). Twee toezeggingen uit 1999, een onderzoeksbijdrage van babyartikelenfabrikant Polydaun BV te Zevenaar en een vergoeding t.b.v. bijscholingen van fopspeenimporteur Johnson & Johnson Gaba te Almere, reeds in het vorige jaarverslag vermeld, brachten respectievelijk f 10.000 en f 5.000 in kas.
Met even grote dankbaarheid noteerde het stichtingsbestuur een tot enkele honderden guldens oplopend aantal giften van particulieren, onder wie wiegendoodouders. M. Stikkelorum uit Amsterdam en M. Vleugel uit Noorden doneerden elk enkele honderden guldens als opbrengst van door hen geïnitieerde verkoopacties. De vereniging Ouders van Wiegedoodkinderen honoreerde de door de stichting vervulde taken ten dienste van lotgenoten met een bijdrage van f 10.000. Ook verscheidene bestuursleden van de stichting namen donaties voor hun rekening. Zo liet voorzitter Bogtstra een honorarium ad f 5.000 voor een bestuurlijke taak op de rekening van de stichting overmaken en liet bestuurslid Engelberts na deelneming aan een forum f 500 ten goede komen aan de stichting.

Het jaar 2001 werd afgesloten met een exploitatieoverschot van f 18.808 (in 2000 was er een exploitatietekort van f 18.446). Het eigen vermogen steeg bijgevolg van f. 98.708 tot f 117.516 (exclusief het voor onderzoek geoormerkte geld). Aan het einde van het jaar ging het stichtingssecretariaat zonder problemen over op de euro.
Zie voor de kapitalisatie van de activiteiten die zich daarvoor lenen de hieronder volgende Jaarrekening 2001.

Noorden, 28 juni 2002

R.M. Hopmans
secretaris

JAARREKENING 2001

Balans per 31 december 2001
na voorstel bestemming netto resultaat (bedragen in hele guldens)

Waarderingsgrondslagen:
Alle bedragen in de balans en de staat van baten en lasten betreffen de nominale waarde.

Toelichting op de balans:
In deze jaarrekening is de Richtlijn Verslaggeving Fondsenwervende Instellingen gevolgd.
Vermogen
Het vermogen is vrij besteedbaar. Het voordelige resultaat over 2001 is ten gunste van het vermogen gebracht.
Belastingen
betreft de verschuldigde schenkingsrechten over ontvangen giften.
LWW
betreft de declaratie over het tweede halfjaar 2001 van de Landelijke Werkgroep Wiegendood (LWW).
Gelden van derden
betreft voor derden beheerde gelden ten behoeve van specifieke onderzoeken.
Kapitaalrekening
Van de kapitaalrekening is f 50.000 vrij opvraagbaar.

Staat van Baten en Lasten over 2001

Toelichting staat van baten en lasten 2001

Baten:
- De verantwoorde giften, donaties en schenkingen betreffen alle 'baten uit eigen
fondsenwerving'.
- Er zijn geen baten verantwoord, welke een aandeel zijn in gezamenlijke acties van
eenmalige/tijdelijke samenwerkingverbanden of aandeel zijn in acties van derden.

Lasten:
- Onder de lasten zijn geen lasten verantwoord die zijn aan te merken als specifieke
kosten fondsenwerving.
- De 'subsidie LWW' is een besteding ten behoeve van de doelstelling bevorderen wetenschappelijk onderzoek.
- De 'projectkosten Veilig Slapen' en de 'kosten website' zijn aan te merken als
bestedingen ten behoeve van de doelstelling preventie.
- Bestuurders van de stichting onvangen geen bezoldiging.

Toelichting op de uitvoeringskosten

Noorden, 28 juni 2002

M.T.M.P de Krom RA
penningmeester

De jaarrekening is in orde bevonden en gewaarmerkt door de externe accountant: BDO Walgemoed CampsObers, Nijmegen.

Raadpleeg het infoblok Documentatie als u het volledige jaarrapport in druk wilt bestellen.